نگهداری صحیح و منظم از کوره، چه برقی چه گازی، یکی از مهمترین عوامل تضمین کیفیت و طول عمر دستگاه در کارگاههای سرامیک است. در این راهنما چکلیستی جامع برای نگهداری کوره برقی و گازی ارائه میدهم: قبل از روشن کردن، هنگام استفاده، بعد از هر بار استفاده، نگهداری دورهای و سالانه. با رعایت این نکات، میتوانید عملکرد المنت یا مشعل کوره را بهبود بخشید، هزینه تعمیرات را کاهش دهید، و ایمنی کارگاه را بالا ببرید.
قبل از روشن کردن کوره:
-
مطمئن شوید که دستگاه روی سطحی کاملاً صاف و مقاوم در برابر حرارت نصب شده است؛ این موضوع در فرآیند نگهداری کوره برقی و گازی بسیار اهمیت دارد چون لرزش یا نصب نامناسب میتواند باعث خرابی زودرس شود.
-
کابل برق، دوشاخه، و در کابلدهی کوره را از نظر سلامت بررسی کنید. هرگونه ترک، سوختگی یا ساییدگی نشانه خطر است؛ در نگهداری کوره برقی، این بررسی پایهای محسوب میشود.
-
داخل کوره را بررسی کنید: پیش از روشن شدن، مطمئن شوید که درب آن باز است و هیچ بقایای سوخته، اشیای غیرمجاز یا گل زائد در کف یا اطراف المنت دیده نمیشود. این جزء مهم نگهداری کوره گازی و برقی است.
-
دریچههای تهویه را بررسی کنید؛ مسیر تهویه باید آزاد باشد تا هوای گرم بهدرستی جریان یابد و دمای دستگاه یکنواخت بماند.
-
در کورههای گازی، اتصالات گاز را بررسی کنید (میتوانید از محلول کف صابون استفاده کنید تا نشتی یافت شود). این بخش در نگهداری کوره گازی بسیار حیاتی است.
-
به منظور افزایش عمر صفحات نسوز و جلوگیری از آسیب در اثر سرریز لعاب، توصیه میشود پیش از بارگذاری قطعات، صفحات را با واش کوره پوشش دهید. این بخش از نگهداری کوره برقی نیز اهمیت دارد چون حتی در تیر المنتِ برقی، لعاب جاری میتواند تداخل ایجاد کند.
در هنگام استفاده:
- در حین انجام پختهای آلترناتیو مانند راکو، از دستکش نسوز و انبر مخصوص استفاده کنید.
- بیش از ظرفیت مجاز، کوره را بارگذاری نکنید. بار زیاد یعنی افزایش دما و فشار روی المنت یا مشعل، که در نگهداری آنها تاثیر منفی دارد.
- دمای کوره را طبق دستورالعمل تنظیم کنید و از افزایش ناگهانی دما خودداری کنید. این موضوع هم در نگهداری کوره برقی و هم گازی اهمیت دارد.
- از باز و بسته کردن مکرر درب کوره در حالت داغ خودداری کنید؛ چون شوک حرارتی میتواند باعث آسیب به المنتها، مقاومتها و عایقهای داخلی شود و در نتیجه نگهداری دشوارتر گردد.
بعد از هر بار استفاده:
-
پس از اتمام پخت، دستگاه را خاموش کنید و اجازه دهید کاملاً خنک شود؛ خنک شدن کامل پیش از هر تمیزکاری برای نگهداری صحیح کوره برقی و گازی ضروری است.
-
پس از سرد شدن، خاکسترها، بقایای لعاب یا گل را از داخل کوره پاک کنید. این تمیزکاری باعث میشود دفعه بعد پخت یکنواختتر باشد و عمر المنت یا مشعل بیشتر شود.
-
درب کوره را نیمهباز نگه دارید تا رطوبت داخل محفظه خارج شود؛ تجمع رطوبت میتواند به عناصر داخلی آسیب برساند.
-
اگر کوره گازی دارید، حتماً شیر گاز را ببندید؛ ایمنی در نگهداری کوره گازی نکته غیرقابلچشمپوشی است.
نگهداری دورهای (هفتگی/ماهیانه):
-
سطح داخلی کوره (دیوارها، کف، سقف)، صفحات نسوز و محفظه را بررسی و لکههای ناشی از لعاب را پاک کنید. این کار یکی از بخشهای مهم نگهداری کوره برقی و گازی است چون لعاب چکه یا باقیمانده میتواند به المنت یا بدنه آسیب برساند.
-
در کوره برقی، المنتها را از نظر آسیب یا تغییر رنگ غیرعادی مانند سوختگی یا تابخوردگی بررسی کنید. اگر المنت ضعیف شده باشد، دمای کوره دیرتر میرسد یا مصرف برق بالا میرود.
-
در کورههای گازی، مشعلها، مسیرهای گاز و دریچهها را بهدقت تمیز کنید تا دوده، گرفتگی یا انسداد نداشته باشند. این مرحله در نگهداری کوره گازی بسیار حیاتی است.
-
پیچها، اتصالات برقی و مکانیکی را بررسی و در صورت نیاز سفت کنید؛ شل شدن اتصالات میتواند باعث افزایش مقاومت، حرارت اضافی یا آسیب شود.
نگهداری سالانه:
-
عملکرد المنتها یا مشعلها را با دقت بررسی کنید؛ اگر افت عملکرد مشاهده کردید، نسبت به تعویض اقدام کنید. این بخش از نگهداری کوره برقی و گازی نیاز به برنامه سالانه دارد.
-
عایقهای داخلی دستگاه را از نظر ترک، آسیب حرارتی یا نشست حرارت بررسی کنید؛ عایقهای آسیبدیده باعث هدررفت انرژی و فشار بیشتر روی المنت/مشعل میشوند.
-
اگر خودتان نمیتوانید سرویس دقیق انجام دهید، حتماً از خدمات فنی حرفهای استفاده کنید. یک سرویس سالانه میتواند عمر دستگاه را بسیار افزایش دهد.
چرا نگهداری کوره برقی و گازی اهمیت دارد؟
نگهداری منظم دستگاه باعث موارد زیر میشود:
-
توزیع حرارت یکنواخت و پخت بهتر قطعات سرامیکی.
-
کاهش هزینه مصرف انرژی و کاهش دفعات تعمیرات پرهزینه.
-
افزایش ایمنی کارگاه؛ از اتصال بد، نشتی گاز، و سوختگی المنت جلوگیری میکند.
-
افزایش عمر مفید کوره؛ بسیاری از خرابیها نتیجه نگهداری ضعیف است، نه تنها استفاده ناصحیح.
بررسیهای صنعتی نشان میدهد که رعایت چکلیستهای نگهداری موجب کاهش چشمگیر خرابی المنتها و عایقها شده است.